Nieuwe methode om sneller opgelopen stralingsdosis te bepalen

Onderzoek & Wetenschap 19/04/2019 8:27:45

Het SCK•CEN werkt aan een methode om sneller en beter de opgelopen stralingsdosis te bepalen en bruikbaar is bij situaties met hoge stralingsblootstelling zonder aanwezig analysemateriaal.

Lees hieronder verder   
Verwant

Onderzoekers brengen luchtcirculatie Covid-19 beter in kaart

Nieuwe ’hybride-motor’ voor biologisch afbreekbare nanomotoren

Gentse biotech start-up ontwikkelt universeel Covid-19 vaccin

Nieuwe techniek geeft sneller resultaten leveraandoening

Nieuwe test met organ-on-chip bepaalt hartschade COVID-19

Behandelsucces ‘oefenen’ op digitale lichaamskopie

>> Meer verwant nieuws
Carrièrekansen (meer)
Agenda

De Logistiek Manager als Logistiek Auditor

IMF Academy (centraal Nederland)

dinsdag 1 september 2020

Warmtewende voor industrie

Havenhuis Antwerpen

maandag 7 september 2020

Asset Performance 4.0

ICC Gent

van 15/09/2020 tot 17/09/2020

Business Process Management - klassikaal

IMF Academy Utrecht(NL)

van 15/09/2020 tot 24/09/2020

Certified ISO 31000 Risicomanagement 

IMF Academy Utrecht (NL)

van 16/09/2020 tot 18/09/2020

Cool & Comfort Conferences 2020

CEME Charleroi

donderdag 17 september 2020

Keuze van de redactie

(1/7) Nieuw investeringsfonds van 42 miljoen euro voor start-ups en scale-ups

(1/7) Gentse biotech start-up ontwikkelt universeel Covid-19 vaccin

(29/6) Vlaamse bedrijven krijgen 14,8 miljoen euro voor technologische begeleiding

(29/6) Innovatief zonnepaneel voor grootschalige productie op komst

(25/6) Primeur: netgekoppelde buurtbatterij

(24/6) Nieuw project om plasticvervuiling in rivieren op te ruimen

>> Meer blikvangers

ENGINEERINGNET.BE - Radiobiologe Sarah Baatout (SCK•CEN): “Sommige genen reageren gevoeliger op ioniserende straling. Ze bevatten dus veel informatie en kunnen ons meer vertellen over de hoeveelheid straling die ons lichaam heeft geabsorbeerd.”

Onlangs stelden de onderzoekers van het SCK•CEN een lijst met stralingsgevoelige genen op en schonken daarbij specifieke aandacht aan exons, het zogenaamde coderende gedeelte van een gen.

Baatout: “We hebben getest of die exons als biomerkers kunnen dienen om de opgelopen straling te meten.”

Om de opgelopen stralingsdosis te bepalen, zijn er tot op heden verschillende opties: de genexpressie nagaan, chromosomen op afwijkingen controleren of DNA-schade en het herstel hiervan meten. Er zitten ongeveer 50.000 genen in ons DNA. Genexpressie geeft cellen het signaal om eiwitten aan te maken, wanneer het nodig is.

De genexpressie geeft een algemene waarde per gen, maar elk exon kan anders reageren na straling. Hier kan dus meer waardevolle informatie uitgehaald worden en de gevoeligheid van de meting verhogen. Daarom wordt niet het volledige gen ontleed, maar wordt enkel gefocust op die onderdelen die van belang zijn.

Door de expressie van de vooraf bepaalde exons te bestuderen, kan (kort na de blootstelling) nauwkeurig de opgelopen dosis in functie van tijd gemeten worden om zo op de bal spelen bij bv. nucleaire accidenten. Een snelle screening, een juiste diagnose en een hierop afgestemde medische behandeling verhogen de overlevingskans na een hoge stralingsblootstelling.

Baatout: “Al is de beste oplossing om de totale genexpressie en de genexpressie per exon te combineren.”

Andere traditionele technieken werken met het kleuren van chromosomen of het lokaliseren van de DNA-schade en het herstel hiervan. Die technieken zijn goede indicatoren, maar zijn minder gevoelig en vragen veel tijd. Chromosomen zijn namelijk pas zichtbaar, als de cel begint te delen.

Daarom moeten de onderzoekers (na bloedafname) de witte bloedcellen isoleren en incuberen totdat de chromosomen zichtbaar zijn. Nadien moeten ze de chromosomen en/of de DNA-schade kleuren. Dat levert uiteindelijk honderden cellen per patiënt op om te analyseren onder een microscoop.

De methode staat wel nog in haar kinderschoenen. Onderzoekster Ellina Macaeva: “Het is de eerste keer dat we de stralingsblootstelling op die manier in functie van tijd en dosis probeerden vast te stellen. We hebben de stralingsgevoelige genen geïdentificeerd en als mogelijke biomerkers opgelijst. De eerste resultaten zijn al veelbelovend, maar verder onderzoek moet de methode nog verfijnen en aanpassen.”

Baatout: “We zien een toepassing in de ruimtevaart. Kosmische straling is een van de grootste showstoppers voor langdurige, bemande ruimtevluchten. Astronauten kunnen op hun missie naar Mars blootgesteld worden aan hoge stralingsniveaus.

Die hoge stralingsniveaus zijn te wijten aan zonnevlammen en de deeltjes die bij een actieve zon vrijkomen (Solar Particle Events). Met deze methode zouden wij aan boord de stralingsblootstelling op het lichaam van elke astronaut in verband met hun specifieke stralingsgevoeligheid kunnen monitoren.” << (Guy Leysen) (foto: martinlisner - 123RF)

Dit onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit Gent en Universiteit Antwerpen, en verscheen recent in de International Journal of Radiation Biology. Het onderzoek werd gefinancierd door het DoReMi Network of Excellence van de Europese Unie onder grant agreement nr. 249689. <<

Reageren
Abonneer op onze nieuwsbrief

Mis ook dit niet...

Efficiëntere scheepvaartbegeleiding en planning in Antwerpse Haven

Om het verkeer in de haven veiliger en vlotter te laten verlopen, zet Port of Antwerp digitale oplossingen in, alsmede een mobiel team voor toezicht en handhaving en hybride vaartuigen.

Vynova zet restwarmte in voor stoomproductie

Op haar vestiging in Tessenderlo gebruikt chemiebedrijf Vynova een nieuwe installatie, die restwarmte inzet voor stoomproductie. Goed voor een dalend energieverbruik en lagere CO2-uitstoot.

Nieuw investeringsfonds van 42 miljoen euro voor start-ups en scale-ups

John Cockerill lanceert het fonds Industrya voor industriële transformatie, samen met FPIM, SRIW & W.IN.G, Noshaq en LRM. Met een incubator en accelerator voor start-ups en scale-ups.

Koningin Paolaprijs voor KIKS-project rond Artificiële intelligentie

Leerlingen onderzoeken de relatie tussen huidmondjes van planten en klimaatverandering, om zo meer te leren over AI, diepe neurale netwerken en Python, een toegankelijke programmeertaal.

Gentse biotech start-up ontwikkelt universeel Covid-19 vaccin

Door slim gebruik te maken van bestaande technologie voor kankerbehandeling, mikt het Covid-19 vaccin van myNEO op een lange termijn bescherming bij meer dan 80% van de globale populatie.

Onbeperkt betaald verlof: geluk op de werkvloer wint aan belang - artikel

Leidt onbeperkt verlof tot meer geluk op de werkvloer? “Inzetten op welzijn van de medewerkers is een zeer verstandige keuze”, meent professor in Omgeving en Gezondheid Lode Godderis (KUL).

Van lignine bijproducten tot duurzame betonplastificeermiddelen

Een Europees consortium, met onder meer VITO, ontwikkelde een kostenefficiënt alkali-oxidatieproces om technische en bioraffinage-lignines om te zetten in diverse dispergeermiddelen.

Compacte kracht op de edge

Met de ultra-compacte industriële PC C7015 biedt Beckhoff een industriële PC aan die direct op de machine of het systeem gemonteerd kan worden (op de edge).

Partners