ENGINEERINGNET.BE - Kankercellen zijn meesters in zichzelf verstoppen, maar verraden zich soms door subtiele chemische verschillen met gezonde cellen.
Wageningse onderzoekers hebben nu, samen met Amerikaanse collega’s, een manier gevonden om dat verschil uit te buiten.
Met een variant van CRISPR lukte het om tumor-DNA te onderscheiden van gezond DNA, en alleen dat eerste door te knippen om het zo onschadelijk te maken.
Het onderzoek verscheen in Nature en markeert een eerste, maar veelbelovende stap richting een kankertherapie die kankercellen selectief doodt.
De nieuwe methode draait om methylgroepen, kleine chemische markeringen op het DNA die genen aan- of uitzetten.
Deze zogenoemde DNA-methylatie zorgt er normaal gesproken voor dat per celtype de juiste genen aan staan, door overbodige genen uit te schakelen.
In kankercellen raken die methylatiepatronen verstoord. Precies die onderscheidende moleculaire ‘vingerafdruk’ willen de onderzoekers benutten om tumorcellen van gezonde cellen te onderscheiden en aan te vallen.
De onderzoekers gebruikten ThermoCas9, een CRISPR-variant die ze een aantal jaar geleden in bacteriën ontdekten.
Net als andere CRISPR-systemen kunnen onderzoekers ThermoCas9 programmeren om specifieke stukjes DNA in een cel op te zoeken en door te knippen.
In het lab voegden de onderzoekers dit systeem toe aan menselijke cellen in kweekschaaltjes: gezonde cellen in het ene schaaltje, tumorcellen in het andere. Ze programmeerden het systeem om genen te detecteren die in gezonde cellen ‘gemethyleerd’ zijn, maar in tumorcellen niet.
ThermoCas9 knipte het DNA in de tumorcellen, maar liet het DNA in gezonde cellen ongemoeid.
Het systeem bleek dus in staat om dat kleine chemische verschil tussen gezonde cellen en tumorcellen daadwerkelijk te detecteren en ernaar te handelen.
