ENGINEERINGNET.BE - Digitalisering en automatisering zijn oud nieuws maar liepen als een trein terwijl artificiële intelligentie en humanoïde robots steevast de aandacht naar zich zogen. We merkten ook een onderstroom naar openheid -geen technologische insluiting- en een streven naar autonomie. Ook in energie.
SPOT, de robothond van Boston Dynamics, en allerlei kloons renden door de soms overvolle gangen. Niet zonder gevaar. Kleinere bots wegen al snel 50 kg. Veelal stuurde een mannetje met een draadloze controller de dingen aan. Zo ook bij de Gentse AI-expert ML6 waar een Unitree humanoïde naar passanten zwaaide. “Wij leren en werken aan humanoids, combineren LIDAR en multimodale modellen en visie om ze een besef van hun omgeving mee te geven. Wij geloven in physical AI.”
Ondertussen trok de Duitse robotverdeler Terra Robotics in de Humanoid Arena ogen met het ballet van een kickboxende en walsende Unitree G1 machine. Indrukwekkend. Het was even zoeken naar toepassingen die meer doen dan publiek lokken. PaXini liet het kunnen van zijn Tora One zien. Dit toestel -torax met twee armen en gelede handen- loopt autonoom, niet op benen maar als een AMR, op een basisplatform met wielen en LIDAR/SLAM navigatie, tegen 1 m/s van de ene naar de andere werkplek. Een humanoïde heeft niet altijd benen nodig om het verschil te maken. Wat hier onderscheidt is de tastzin bij het grijpen, herkennen en manipuleren van zaken.
Het wordt écht
Bij het vorig jaar opgerichte Hexagon Robotics mat een AEON full humanoïde op monowielen het koetswerk van een rode BMW na met een AS-XL A3D Absolute 3D laserscanner, speciaal bedoeld voor grote oppervlakken. Het meten gebeurt in samenwerking met de Leica Absolute Tracker AT960. Naar verluidt komen er nog vóór de zomer twee zo’n robots bij BMW spoilerstukken oppikken om die van de ene naar de andere machine te brengen. In de e-fabriek in Leipzig, waar de i3 en de Mini Countryman geassembleerd worden, zouden er vanaf deze zomer ook AEON humanoïden aan de slag gaan bij het assembleren van de batterijen. Een hoogspanningsomgeving. Het wordt écht.
Hexagon Robotics en Schaeffler kondigden op de beurs trouwens een partnership aan. Schaeffler zal zijn strain wave en planetaire tandwielactuatoren (voor robotgewrichten) -waarmee het trouwens net de Hermes Award van de Deutsche Messe won- toeleveren aan Hexagon. Tegen 2032 zal Schaeffler ook minstens een duizendtal humanoïde robots van Hexagon Robotics in meerdere productiesites neerzetten in jobs die gekenmerkt worden door een hoge variabiliteit, soepele materialen, repetitieve en monotone en fysisch uitdagende taken.
Naast het innovatieve geweld wordt op de beurs ook nog uitgepakt met beproefde en gekende technologie. Zo voedde een UR-cobot bij Hexagon een hoogprecies meetportaal van na te meten freesstukken. De cobot haalde de stukken uit een voorraadkast, plaatste die nauwkeurig op de meetpost en haalde die na de meting op om ze te droppen waar ze hoorden. Gelijkaardige opstellingen bij Zeiss.

We zagen ook de horror wanneer demo’s het laten afweten. Franka Robotics, een voortrekker in cobots en open platformen uit München, nu deel van Agile Robots, showde zijn FR3 Duo tweearmige robot met visiesysteem die nog nooit eerder geziene stukken gereedschap uit een bin pikt. Zijn handelingen zijn ‘stemgestuurd’ of lopen via tekstprompts (Gemini). We zagen de armen in beweging komen en dan ‘aarzelen’ en… blijven ‘aarzelen’. De robot was blijkbaar in een andere omgeving getraind. De intelligentie werd nu in verwarring gebracht. Door wat precies was onduidelijk. Een andere belichting? De eigen schaduw? De man op de stand zuchtte. “Een robuuste training is belangrijk. Het toestel krijgt dus best zoveel mogelijk verschillende omstandigheden aangeboden, ook kwa belichting, om daaruit te leren.”
Gezond verstand
Op het Vlaamse paviljoen liep de robotdemo bij Common Sense Robotics -een merk van startup Generative Robotics bv- wel zoals het hoorde. Een Universal Robots arm met grijper pikt een schoepje uit een tray en haakt het achter een richel van een grote cilinder die deel zal uitmaken van een straalturbine van een vliegtuigmotor. Hier in 3D-geprinte kunststof en niet in een exotisch metaal. Deze operatie vergt nauwkeurige positionering en contact onder een bepaalde hoek en druk. “Wij mikken op het ‘restwerk’ dat na doorgedreven automatisaties nu nog steeds handmatig moet gebeuren”, zegt CEO en medeoprichter Thibauld Jongen, gewezen CEO van Sabca.
Dat betekent complexe jobs die een tactiele of contactcontrole vergen. Jobs die heel wat variabiliteit kennen, waarbij de dingen niet altijd op de juiste of zelfde plaats komen. Maar ook jobs met een heel lage fouttolerantie. “Het moet gegarandeerd juist zijn. We combineren daartoe expertsystemen en boosten die met visie en scèneherkenning.” Kortom, men wil robotica voorzien van ‘gezond verstand’ -enig inzicht in de bredere context- bij het uitvoeren van een manuele handeling. Het gaat uiteindelijk om ‘fysische AI’ of ‘embodied AI’. Er wordt o.a. gewerkt met motorenbouwer Safran en Audi. “Schaalbaarheid is cruciaal voor ons”, zegt Jongen die wijst naar het belang van ‘no code’ en ‘modulariteit’ in de ontwikkeling. “Als de stack van Common Sense Robotics er is, kunnen we die dan snel afstemmen op verschillende toepassingen.”
De start-up werd in september 2024 opgericht, telt vier medewerkers en bereidt een C-financieringsronde voor waarmee het team in Heverlee -het bedrijf huurt er bij Flanders Make- verder wil groeien naar een 15-tal mensen. Maar ook de ontologie van ‘motion primitives en atoms’ verder wil ontwikkelen. We spraken er de co-oprichters Jongen en Valentijn Destoop. De derde mede-oprichter is prof Herman Bruyninckx (KU Leuven). Jongen, die daarnaast ook voorzitter is van ADRA (European AI, Data, and Robotics Association), die de AI-robotsector vertegenwoordigt richting EU, wijst op het ontbreken van interoperabiliteit tussen de verschillende toeleveranciers in de sector en het lock-in gevaar voor klanten. Hij pleit alvast voor een breder en open AI-ecosysteem in de EU.
Innovatie hoeft niet altijd ‘blitz’ te zijn. Bij het twee weken oude LENTIL Robotics GmbH pikte een UR-cobot met OnRobot-grijper keer op keer hetzelfde prulletje van een mat, liet het weer vallen en opnieuw. Zelfs met het naar het centrum toe aflopende matje lag het object steeds wel iets anders. Toch lukte het grijpen wonderwel. Medeoprichter en CTO Mathias Madsen: “In visiesoftware kom je snel bij de groten terecht maar al gauw blijkt dat hun systemen niet zo robuust zijn en veel tijd vergen om op te zetten. Of je schuift naar leveranciers van fysieke intelligentie, die foundationmodellen opzetten om ooit, ergens in een verre toekomst, een oplossing te leveren.
Wij zoeken het midden op, houden het lichtgewicht en maken slim gebruik van wiskundige disciplines, projectieve geometrie en allerlei assumpties, om vandaag al een oplossing te leveren.” Hij diende net een octrooiaanvraag in voor zijn data annotatietool. De demo-opstelling bouwde op 20 minuten videotraining, 5 minuten ‘on station’ en 15 minuten modeltraining. Dat alles bijeengeknutseld met het goedkoopste visiesysteem uit de Amazonwinkel. “Die camera maakt elke milliseconde een 3D-beeld van het object” en dat stuurt de robot constant bij. “We zijn een softwarebedrijf. We willen niet alles automatiseren maar wel vandaag al beginnen.”