ENGINEERINGNET.BE - Geavanceerde multibeamsonars sturen tot wel 4096 geluidsstralen tegelijk uit, en dat tot wel vijftig keer per seconde.
Deze geluidsgolven reizen door de hele waterkolom alvorens ze de zeebodem raken. Alles wat onderweg zweeft, zwemt, of aanwezig is, kaatst die golven terug.
Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) ontwikkelt momenteel nieuwe toepassingen voor deze technologie.
Bijvoorbeeld om dunne, uitstekende scheepsmasten te detecteren van scheepswrakken die door het zand op de zeebodem zijn bedolven. Dit is belangrijk voor de scheepvaart: een schip kan anders op zo'n mast stoten.
Binnen de EU-projecten ULTFARMS en AQUALICIOUS ontwikkelen VLIZ-onderzoekers een toepassing die het mosselkwekers gemakkelijker moet maken.
Ze varen met een multibeamsonar in de kwekerij en maken een 3D-scan van de mossellijnen. Met behulp van zelf-ontwikkelde software kunnen ze het volume aan mosselen relatief snel inschatten zonder de lijnen boven water te halen.
De Noordzee staat bekend om haar troebel water. Dat komt door de miljarden micro- tot centimeter grote zwevende deeltjes die rond dwarrelen door de sterke stroming.
Een mix van zand, klei, plankton en organisch materiaal. Omdat deze deeltjes de waterkwaliteit sterk beïnvloeden, willen onderzoekers hun verspreiding beter begrijpen.
Met behulp van multibeamsonars bouwen VLIZ-wetenschappers, in het kader van het TURBEAMS project, aan methodes om deze wolken zwevende deeltjes in 3D te visualiseren.
Doel is gedetailleerd te kunnen onderscheiden of er zand, plankton of andere piepkleine deeltjes in het water zweven en hun verspreiding beter in kaart te brengen. Hiertoe vergelijken ze multibeamdata statistisch met data van andere sensoren en waterstalen.
Het project SSPIRIT onderzoekt hoe geluidsgolven kunnen helpen bij het detecteren van plastic deeltjes in het water. Een snelle en betere detectie van plastics is de eerste stap in een gecoördineerde aanpak van dit wereldwijde probleem.
Geluidsgolven kunnen ook opborrelende gasbellen detecteren. In de Duitse Eifel, op amper 80 kilometer van de Belgische grens, ligt de Laacher See, een meer in de krater van een slapende vulkaan.
Er borrelen vulkanische gassen uit de bodem omhoog: een indicatie voor de activiteit van een vulkaan. Opvolging is cruciaal om in te schatten hoe actief deze vulkaan is.
Samen met UGent gebruikt het VLIZ geluidsgolven om deze gasbellen onder water nauwkeurig te tellen en zo de vulkanische activiteit te monitoren.
