ENGINEERINGNET.BE - Methaan ontstaat op natuurlijke wijze in veengebieden en rijstvelden, of bij vuilnisbelten en in de landbouw, en komt ook vrij uit fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardolie en aardgas.
Om te begrijpen hoe de vorming en verwijdering van methaan door de tijd heen zijn veranderd, heeft een Amerikaans-Nederlands onderzoeksteam het aandeel geclusterde methaanisotopen in oude lucht onderzocht.
Geclusterde methaanisotopen zijn zeldzame methaanmoleculen met twee zware atomen dicht bij elkaar. Uit eerdere metingen en analyses van onderzoekers bleek dat de concentratie geclusterde methaanisotopen flink is veranderd in de afgelopen decennia.
Voor de analyse van geclusterde methaanisotopen is maar liefst duizend liter lucht nodig. Oude lucht is te vinden in firn: een laag dichte sneeuw tussen het sneeuwoppervlak en het onderliggende gletsjerijs, waar lucht in opgesloten zit die soms wel zeventig jaar oud is.
Op het EastGRIP-onderzoeksstation in Groenland verzamelde hoogleraar Thomas Röckmann van UUtrecht de benodigde luchtmonsters door diep in de sneeuw te boren en de lucht er met machines als het ware uit te zuigen.
“We hebben luchtmonsters van 500 tot 700 liter genomen die tot veertig jaar oud waren,” stelt Röckmann. “Door daar metingen aan te doen, kun je veel leren over de samenstelling van de atmosfeer in het verleden.”
De hoeveelheid lucht in de monsters was eigenlijk te klein om met de apparatuur in Utrecht de meest nauwkeurige metingen te kunnen doen. Een onderzoeksgroep aan de Universiteit van Maryland beschikte over andere apparatuur, waarmee dezelfde metingen met minder lucht mogelijk waren.
Onderzoekster Malavika Sivan van UUtrecht vertrok voor twee maanden naar de VS voor de analyse van de luchtmonsters, die ze samen met haar collega Jiayang Sun uitvoerde.
“Het kostte veel tijd om de methode goed werkend te krijgen, maar uiteindelijk zagen we een opvallend sterke verandering in het signaal van de geclusterde methaanisotopen door de tijd heen,” zegt Sivan.
“De mens heeft de balans tussen uitstoot en afbraak van methaan sinds het begin van de industrialisatie zo ingrijpend verstoord, dat dit terug te zien is in onze metingen.”
