ENGINEERINGNET.BE - De Trilaterale Chemische Regio, bestaande uit Vlaanderen, Nederland en Noordrijn-Westfalen, vormt het hart van de Europese chemische industrie.
De regio beschikt over een uniek netwerk van productieclusters, pijpleidingen en industrieën dat in decennia is opgebouwd.
Juist dit geïntegreerde industriële systeem biedt een sterke uitgangspositie voor verduurzaming, maar maakt de regio ook kwetsbaar als essentiële installaties wegvallen.
Dit nieuwe onderzoek laat echter zien dat deze transitie niet hoeft te beginnen met het vervangen van fabrieken, maar met het vervangen van fossiele koolstof.
Door fossiele grondstoffen stap voor stap te vervangen door circulaire en hernieuwbare alternatieven, en downstreamprocessen waar mogelijk te elektrificeren, kan de bestaande industriële basis grotendeels behouden blijven.
Een belangrijk inzicht uit het onderzoek is dat duurzaamheid niet alleen draait om emissies tijdens productie. Voor veel chemische producten ontstaat een groot deel van de klimaatimpact pas aan het einde van de levensduur, bijvoorbeeld als materialen worden verbrand.
Vanuit dat perspectief is het relevant om naar de volledige levenscyclus van producten te kijken, en ook naar de herkomst van de gebruikte koolstof.
Methanol, ethanol en paraffinen uit afval en biomassa kunnen volgens dit onderzoek fungeren als nieuwe bouwstenen voor de chemische industrie. Deze grondstoffen maken het mogelijk om bestaande installaties te blijven benutten, terwijl de afhankelijkheid van fossiele bronnen afneemt.
Omdat duurzame koolstof en hernieuwbare energie beperkt beschikbaar zijn, zijn gerichte keuzes nodig over de inzet van lokale grondstoffen, import en verwerkingscapaciteit.
De studie laat zien dat verduurzaming en concurrentievermogen geen tegenstelling hoeven te zijn.
Door bestaande industriële infrastructuur te benutten, fossiele koolstof te vervangen door circulaire en hernieuwbare alternatieven en duurzaamheid op productniveau te stimuleren, kan Europa werken aan klimaatdoelen én economische weerbaarheid.
Daarvoor zijn drie randvoorwaarden essentieel: betrouwbare toegang tot koolstofarme energie en grondstoffen, een rendabele businesscase voor duurzamere productieroutes en heldere, verifieerbare productnormen die duurzaamheid in de markt herkenbaar en waardeerbaar maken.
De uitdagingen voor de chemische industrie zijn dus niet alleen technologisch, maar raken ook aan investeringsbeslissingen, infrastructuur, ketensamenwerking, regelgeving en marktontwikkeling.
