Onzekerheden in plannen voor klimaatneutraliteit

In wereldwijde klimaatplannen worden miljarden tonnen koolstofdioxide als afgehandeld aangemerkt, nog voordat iemand kan weten of dat ook echt zo is. Rosalie Arendt van de Nederlandse Universiteit Twente gaf dit probleem een naam: Schrödingers koolstof.

Trefwoorden: #CO2, #klimaat, #koolstof, #neutraal

Lees verder

research

( Foto: nenaddd - 123RF )

ENGINEERINGNET.BE - Afvang van koolstofdioxide en de ondergrondse opslag ervan is in feite een vorm van afvalverwerking.

Klimaatmodellen markeren deze koolstofdioxide als permanent verwijderd, terwijl het onduidelijk is of dit in de toekomst zo blijft.

Ook wordt koolstofdioxide dat nog moet worden afgevangen en opgeslagen, al van te voren afgeboekt als zijnde verwijderd en opgeslagen, terwijl dat nog niet eens is gebeurd. 

Onderzoeker Rosalie Arendt van UTwente introduceert daarom de term 'Schrödingers koolstof' om deze problemen aan te kaarten. De term ontstond tijdens haar werk in de cementindustrie waar bijna de helft van de verwachte emissiereducties afhankelijk is van koolstofafvang en -opslag.

Huidige emissies worden al als neutraal gezien, op basis van de aanname dat koolstofafvang en -opslag zullen voorkomen dat ze in de atmosfeer terechtkomen.

Maar koolstofafvang en -opslag is erg lastig om op grote schaal van de grond te krijgen en vol te houden. Er is alleen al tientallen jaren van ononderbroken politieke en financiële inzet voor nodig.

Maar 88% van de projecten die tussen 1972 en 2018 zijn gestart in dit kader, zijn inmiddels al geannuleerd of presteren ondermaats.

Schrödingers kat is een gedachte-experiment dat de paradox van kwantumsuperpositie illustreert: een kat in een afgesloten doos wordt tegelijk als levend en dood beschouwd totdat de doos wordt geopend.

Op dezelfde manier lijkt in modellen afgevangen CO2 tegelijk in meerdere toestanden te bestaan: uitgestoten, opgeslagen of lekkend. Het uiteindelijke lot ontdekken we pas decennia tot millennia later.

Bijna alle plannen voor klimaatneutraliteit rekenen er op dat koolstofafvang en -opslag enorm wordt opgeschaald voor 2050. Als we ervan uitgaan dat dit lukt en veilig blijft, kan dat de druk verminderen om de uitstoot van CO2 echt terug te dringen, zo waarschuwt Arendt.

Volgens haar gaat het mis als we deze techniek gebruiken om vervuilende activiteiten te blijven rechtvaardigen. Dat ondermijnt juist de aanpak van het klimaatprobleem.

Arendt: “Zonder een naam blijft deze onzekerheid onzichtbaar in de modellen die het wereldwijde klimaatbeleid sturen. Nu heeft die onzekerheid een naam.”