ENGINEERINGNET.BE - Bij SCK CEN staan twintig germaniumdetectoren met een hoge zuiverheidsgraad opgesteld, die nu ook worden ingezet om te onderzoeken of gammaspectrometrie in nucleaire geneeskunde toepasbaar is.
"We willen daarmee de activiteit van radiofarmaca meten en meettoestellen helpen kalibreren”, aldus Leen Verheyen, expert in gammaspectrometrie. Door te kalibreren, spreken artsen en wetenschappers wereldwijd over dezelfde waarden.
“Dat laat hen toe om parameters als geabsorbeerde dosis in tumorweefsel en therapierespons internationaal te vergelijken”, stelt Clarita Saldarriaga Vargas, dosimetrie-experte bij SCK CEN.
“Gammaspectrometrie kunnen we kilobecquerel kwantificeren. Dat is erg interessant in preklinisch onderzoek, waar we met heel lage dosissen werken.”
SCK CEN werkt voor de huidige toepassingen met een onzekerheid rond 10%, die tot onder 2% moet dalen. Dit vereist een strikte, gestandaardiseerde meetprocedure die door het PDIB-consortium wordt ontwikkeld. Dit is een internationaal consortium onder leiding van Foundation for the National Institutes of Health in de Verenigde Staten.
De meetprocedure houdt rekening met allerlei factoren, die de activiteitsmetingen kunnen beïnvloeden. Bijvoorbeeld de positionering van het monster in de germaniumdetector, het type vial waarin het monster wordt bewaard, het volume dat wordt gemeten, de afstand tot de detector en de meetduur. Doel is om een netwerk aan secondary standards calibration laboratories op te richten.
Onlangs organiseerde het consortium een interlaboratoriumvergelijking. Elk deelnemend labo ontving twee stalen: één met lutetium-177 en één met actinium-225.
De meetresultaten werden afgewogen tegen die van het Britse National Physical Laboratory dat werkt met primaire standaarden. Het verschil tussen de meting van SCK CEN en die van het Britse labo bedroeg minder dan 0,50% voor lutetium-177 en actinium-225.
In de volgende fase bereidt elk labo stalen voor en verzendt het naar vier Europese ziekenhuizen. SCK CEN zal monsters sturen naar het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en Tsjechië.
De ziekenhuizen gaan daarmee hun radionuclidekalibratoren en SPECT-scanners ijken. Dat laatste doen ze door de stalen in een cilindervormige houder te plaatsen en het fantoom onder de scanner te schuiven. Dit project loopt tot maart 2028.
Gammaspectrometrie kan ook de zuiverheid van radiofarmaca controleren in germaniumdetectoren, die invallende straling omzetten in elektrische pulsen.
“Doordat elke radionuclide straling uitzendt bij specifieke gammaenergieën, ontstaat per radionuclide een herkenbare piek in het gammaspectrum”, zegt Saldarriaga Vargas.
“Bij radiofarmaca wensen we uiterste zuiverheid en willen we dus maar één radionuclide in het spectrum.”
